Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır

Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma ateşlemeden başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun ham kokusu elinize bir referans noktası sağlar özellikle tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Bu aşamada alüminyum tüplü kutu benzeri tüple korunan bir kutu ve sivri uçlu tekli puro gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte damakta beliren koku ne kadar net ise yoğunluk o ölçüde fazla demektir ve bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele oturtur. Notu o anda yazmak gerekir, çünkü bellek çabucak silikleşir. Aynı çubuğu birkaç kez koklamak yanılmayı önler zira kalabalık ortamlarda ince kokular kolayca gözden kaybolur. Yoğunluk tek başına kalite göstergesi sayılmaz; sadece şiddeti gösterir. Kısacası ilk denemede sabırlı olmak ve kriterleri önceden netleştirmek işin temeli sayılır. Kriter netleşince her çubuk aynı cetvelle değerlendirilir ve yorumlar birbirini tutarlı olur. Tadım sırasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda durursa odaklanma artar.

Yanışın üç evresinde aroma gücü

Bir çubuğun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden aroma gücünü tek seferde ölçmek doğru olmaz üstelik baştan acele edip hüküm vermek sık görülen bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde tat çoğunlukla yumuşak ama temiz gelir elbette bu düzen her çubukta birebir geçerli olmayabilir. Romeo julieta no. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer çünkü asıl tat çoğu zaman burada gizlidir. İkinci evrede yoğunluk sıklıkla yükselir ve tonlar koyulaşır hem de genellikle başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim yarım olur. Kısa kalın çaplı vitola benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş görülür nitekim bu sebeple yavaş ilerlemek fayda getirir. Sonlara doğru ısı yükseldiğinden acımsı notalar baskın olabilir nitekim ısınan yaprak asıl tadını ancak orta kısımda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir not yazmak daha adil değerlendirme sağlar. Evrelerin sınırı çoğu zaman net olmaz, bu yüzden yaklaşık olarak üçe bölmek işinizi görür. Geçişleri yakalamak için çekiş aralığını değiştirmemek önemlidir. Art arda nefes almak sıcaklığı artırır ve tadı çarpıtır.

Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu

Yoğunluğu sayıya dökmek öznel izlenimi daha okunur hâle getirir her zaman aynı aydınlatma ve sessiz bir köşe tercih edilmelidir. Bir ile beş arası giden bir skala çoğu kişi için işe yarar bu da tadım notlarını insandan insana daha karşılaştırılabilir kılar. 1 belli belirsiz aromayı, beş de damakta baskın duran yoğun notayı anlatır böylece odak dağılmaz ve not kalitesi yükselir. Petit julietas neye benzer gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt puanlarda yer alır ve ileride bakıldığında neyi düşündüğünüz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik neye benzer gibi aynı boydaki bir kutu ise tatlı tonları yüzünden yakın bir not çıkarabilir aksi halde aynı ürün iki farklı puan alabilir. Puanı vermeden önce en az üç nefes almak gerekir diğer taraftan ondalık puanlar yazmak gereksiz bir karmaşa yaratır. Skalayı her seferinde değiştirmemek kıyaslamayı mümkün kılar. Skalanın orta noktası genellikle tercih edilen puandır, zira ılımlı aromalar çoğunluğu kapsar. Uç noktalardaki notlar gerçekten belirgin hâllerde verilmelidir. Bu sayede kayıtlar ayırt edici kalır.

Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi

Çap, yanışın sıcaklığını ve yoğunluğunu belirgin biçimde değiştirir bu nedenle kül hattının düzgün ilerlemesini de izlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk hızla yanar, dolayısıyla baharatlı notalar erken öne çıkar nitekim dar çaplılarda ısı birikimi belirgin biçimde hızlıdır. İnce çaplı kısa puro gibi ince ve kısa bir çubukta bunu hemen gözlemlersiniz yanma hızı de aromayı hemen etkileyen bir unsurdur. Kalın çubuklarda duman daha serin gelir ve notalar sonradan belirir ve bu hız aromanın okunma süresini daraltır. Tadımda regalias de londres gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı güzel gösterir kül oluşumu düzensizse not kısmına yazılmalıdır. Yavaş yanış tadı daha ayrıntılı yapar fakat şiddetini azaltmaz tersine geniş gövdede ısı daha geniş bir alana yayılır. Dolayısıyla kalınlığı kayıtlara eklemek unutulmamalı. Farklı çaplarda iki çubuğu aynı oturumda tadarken ilk olarak inceyi sonra geniş çaplıyı içmek mantıklıdır. Böylece güçlü aroma hafif olanın tadını gölgelemez. İkisi arasındaki bekleme zamanı en az otuz dakika olmalıdır.

Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı

Aroma iki yoldan gelir: dildeki tat ile burun boşluğunun yakaladığı koku oysa ikisi karşılıklı tamamlar ama eş anlamlı değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak için bu iki kanalı ayrı yazmak iyi olur bu fark başta küçük gelse de yorumları oldukça değiştirir. Dumanı dudaktan verirken burun yoluyla yavaşça bırakmak retrohale denemesidir mesela hafif bir nefes kokuyu daha geniş açar. Short churchills benzeri kremsi bir robusto bu denemede aroma katmanını net verir üstelik burun tıkalıyken denenen tadımlar güvenilir olmaz. Short sports neye benzer benzeri ince bir çubuk de fındıksı tonu daha kısa geçirir hızlı bir çekiş ise ince notaları örter. Yoğunluk damakta zayıf ama koku tarafında yüksek olabilir aynı şekilde çok sıcak bir yemekten hemen sonra algı azalır. Bu iki notu yan yana koymak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayrı yazmak kafa karışıklığını önler. Acemi kişiler açısından ilk adımda koku yoluyla gelen notalara bakmak işi basitleştirir. Zamanla dil tarafı de ayrıntı vermeye başlar. Farklı kokuları adlandırmayı alışkanlık yapmak hafızayı güçlendirir.

Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi

Damak doyduğunda yoğunluk olduğundan düşük hissedilir üstelik öğün arasında deneme yapacaksanız bu ayrıntı daha da önem kazanır. Dolayısıyla her çubuktan önce oda sıcaklığında bir yudum su içmek yararlı olur bu basit önlem yoğunluğun gerçek yüzünü okunmasını mümkün kılar. Wide churchills tadım notları gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su daha uygundur zira doymuş bir damak en belirgin notayı dahi silik hissettirir. Şekersiz kahve kakao notalarını öne çıkarır, tatlı içecek ise onları bastırır ayrıca çok soğuk içecekler dili uyuşturur ve aroma hissini düşürür. Puritos serisi neye benzer benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri suyla daha temiz anlaşılır bu yüzden temizlik aşaması atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her tadımda sabit tutmak kıyası bozmaz gerçekten yoğun şekerli içecekten hemen sonra baharatlı tonlar olduğundan güçlü hissedilir. Doyduktan hemen sonra tadım denemek önerilmez. Kahve ve su dışında sade çay de kullanılabilir; önemli olan seçimin şekersiz kalmasıdır. Damak tazelendikten ardından iki üç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Hızlıca başlanan tadım çoğunlukla hatalı kalır.

Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi

Sigarillo ölçüsünde içim kısa olduğundan aroma değişimi daha az bir aralıkta yaşanır üstelik ilk izlenim bu boylarda hızla silinebilir. Dolayısıyla başlangıç ile son çekişler arasındaki farkı görmek özen ister bu yüzden kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne göre daha dikkatli izlenmelidir. 20 club sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır ve aroma gücünü izlemeyi kolaylaştırır çünkü her çekişin payı daha büyüktür. 20 mini sigarillo yoğunluğu nasıl benzeri mini ölçü ise sedir tonunu çabucak ortaya koyup biter çünkü geçiş dakikalar değil saniyeler içinde gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki adet tadmak tek denemeden daha sağlam sonuç verir bu nedenle düzenli ve eşit aralıklı çekiş önerilir. Kutu kokusu yakmadan önceki ilk izlenimi belirler bu nedenle not almayı yanış sürerken değil de hemen bitince denemek daha rahattır. Bunu ayrıca yazmak iyidir. Boy küçüldükçe aroma katmanı azalır, ama yoğunluk hissi korunabilir. Bu yüzden sigarillo notlarını puro notlarıyla birebir kıyaslamamak gerekir. Ayrı sayfa kullanmak yararlıdır.

Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak

Tek seferlik bir deneme aroma gücü hakkında güvenilir bir yargı sunmaz yani her tadım önceki denemenin üzerine inşa edilir. Günün yorgunluğu, ortam ve zaman izlenimi değiştirir bu alışkanlık üç dört tadımdan ardından belirgin fayda verir. Dolayısıyla küçük bir tadım defteri tutmak işe yarar yoksa benzer aromalar her seferinde yeniden öğrenilir. San cristobal 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında sedir tonu değişiyor mu görülür üstelik aynı ürüne dönüp göz atmak ilerlemeyi görmenizi sağlar. Bastiones kutusu neye benzer benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar sabit kaldığını gösterir bu durum boşa emeğe neden olur. Tarih, puro ismi ve not tabloya girilmelidir nitekim ilk notlar ileride açıldığında ilginç sapmalar barındırır. Notlar birbirinden iki puandan fazla sapma varsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçütünüz oturur. Defterde öz ifadeler ayrıntılı paragraflardan daha kullanışlıdır. Örneğin ikinci evre belirgin ahşap tonu şeklinde bir not yeterli olur. İleride okunduğunda net olmalıdır.

Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür

Gövde, dumanın ağızdaki dokusunu tarif eder; aroma gücü ise notaların belirginliğidir zira bu iki özellik aynı yönde hareket etmek mecburiyetinde olmaz. Bu iki kavram çoğu zaman birbirine karıştırılır, hâlbuki bağımsız ölçülür bu iki kavramı ayırmak nihayetinde daha dürüst bir değerlendirme ortaya çıkarır. El principe aroma profili gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sedir notasını net verebilir örneğin ağır bir içim zayıf bir aromayla birleşebilir. La cabaña benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle sedir notasını güçlü taşır üstelik ağır bir içim aromasız da kalabilir. Yani yumuşak dumanlı bir çubuk yüksek aroma verebilir aksi durum de geçerlidir. Farkı görmek için iki ayrı not yazmak yeterlidir bu sebeple tek ifadeyle yoğun demek yerine ayrı ayrı yorumlamak önerilir. Gövdeye bakıp aroma gücünü tahmin etmek yanlış sonuç verir. Aynı gövdeli iki ürün arasında aroma ayrımı bulmak ince bir iştir. Bu becerinin gelişmesi zaman ve düzenli kayıt almayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kişisel damak zevkiniz olacaktır.

Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı

Oda, aroma algısını en az tütün kadar etkiler yani en sağlam değerlendirme şartları sabitlemekle başlar. Nemi düşük bir ortamda çubuk hızlı yanar ve baharatlı notalar öne geçer bu nedenle ortam şartlarını de kayda eklemek yararlıdır. Çok nemli ortamda ise duman tıkanır ve lezzet silikleşir sıcaklık ise yaprağın ısınma hızını etkileyen başka bir etkendir. Ahşap kutulu tok puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun tuttuğu nemi dikkate almak yararlıdır aksi halde iki ayrı günde çıkan not farkı çubuktan sanılabilir. Magnífico onlu kutu yoğunluğu nasıl benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa ayrım net okunur değerlendirme anı planlarken bu etkeni hesaba katın. Havalandırma odadaki yabancı kokuları azaltır, parfüm de koku duyusunu bozar oysa asıl etken çoğu zaman ortamdaki nem veya koku çıkar. Değerlendirmeyi hep aynı odada tekrarlamak en güvenilir yoldur. Havasız bir ortamda koku yoğunlaşırsa sonraki çubuğun tadı yanlış algılanabilir. Kapı aralığı bırakmak çoğu zaman işe yarar. Hava akımı fazla güçlüyse yanış düzeni şaşar.